మరమరాలు

జిడ్డు కృష్ణమూర్తి, మంచి మాట - 29

2009-04-23T14:21:00.001+05:30

అసలైన విప్లవం జరగవలసినది హృదయపు లోతులలో... మనిషిలో... రాజకీయ, ఆర్ధిక విప్లవాలు కానీ, సామాజిక సంస్కరణలు కానీ ఈ పరివర్తనను తేలేవు. నూతన ఆదర్శాలు, మతాత్మకమైన ఆశయాలు అవలంబించినా, కొత్త సిద్ధాంతాలతో, కొత్త పద్ధతులలో మనిషిని నిర్భందించినా ఇది జరగదు. తనని తాను పూర్తిగా అవగాహన చేసుకుంటూ హృదయంతో స్పందిస్తూ జీవించటంలోనే పరివర్తన సాధ్యమౌతుంది.

-జిడ్డు కృష్ణమూర్తి

రాజకీయ సభలో అర్ధం కాని మేధావి

2009-04-04T14:05:00.001+05:30

అది బ్రిటీష్ పార్లమెంట్ భవనంలోని ప్రధానహాలు. సభ్యులతో నిండి ఉంది. వాడిగా చర్చలు నడుస్తున్నాయి. ఇంతలో ఒక వ్యక్తి లేచి నిల్చున్నాడు. ఒక్కసారిగా అక్కడ నిశ్శబ్దం నెలకొంది. ఎవ్వరూ మాట్లాడటం లేదు. ఆ వ్యక్తి వైపే అందరి దృష్టీ ఉంది. ఆయన ఏం చెబుతాడా అని చూస్తున్నారు. ఇంతలో ఆయన నోరు మెదపకుండానే తటాలున కూచున్నాడు. సభ యావత్తూ అవాక్కైంది. ఆయన ఎందుకు లేచాడో, ఎందుకు కూచున్నాడో ఎవరికీ అర్ధం కాలేదు. మరుసటి రోజుగానీ వారికి విషయం సృష్టం కాలేదు. బ్రిటీష్ పార్లమెంట్ సభ్యులను ఆ విధంగా ఆశ్చర్యానికి గురి చేసిన ఆ వ్యక్తి పేరు ఐజాక్ న్యూటన్ (1643-1727).

ఆధునిక భౌతిక శాస్త్రానికి పితామహాడైన న్యూటన్ కు పార్లమెంట్ లో గౌరవ సభ్యత్వం ఉండేది. సభకు క్రమం తప్పకుండా హాజరైనా ఎన్నడూ నోరుమెదిపే వాడు కాదు. తనకు తెలియని విషయాల గురించి మాట్లాడటం సరైంది కాదని న్యూటన్ అభిప్రాయం. ఆయన వ్యవహారశైలికి ఇతర సభ్యులు కూడా అలవాటుపడ్డారు. అటువంటిది ఒకనాడు న్యూటన్ హఠాత్తుగా లేచి నిల్చోవటం, వెంటనే కూర్చోవటం ఏమిటో వారెవరికీ అర్ధం కాలేదు. ఇంతకూ విషయమేమిటంటే, పార్లమెంట్ లో న్యూటన్ ముందు కూచున్న వ్యక్తి పక్కన ఒక కిటికీ ఉంది. దాని రెక్క తెరిచి ఉంటుంది. ఆ సభ్యుడు మాటిమాటికీ లేచి నిల్చొని మాట్లాడుతుంటే... ఆయన తలకు కిటికీ రెక్క ఎక్కడ తగులుతుందో అన్న భయంతో దానిని మూసివేయటానికి న్యూటన్ లేచాడు. కానీ, అందరూ తనవైపే చూడటంతో ఆ ప్రయత్నాన్ని విరమించుకున్నాడు.

స్వామీ వివేకానంద, మంచి మాట - 28

2009-03-21T11:06:00.003+05:30

వినయంలేని విద్య,
సుగుణం లేని రూపం,
సుదుపయోగం కాని ధనం,
శౌర్యంలేని ఆయుధం,
ఆకలి లేని భోజనం,
పరోపకారం చేయని జీవితం వ్యర్ధమైనవి.

- స్వామీ వివేకానంద

వివక్షకు గురి అయిన ప్రఖ్యాత మహిళ శాస్త్రవేత్త: మహిళా దినోత్సవ సందర్భంగా...

2009-03-08T18:41:00.003+05:30

పురుషులతో పాటు స్త్రీలూ సమానం అనే అర్ధం వచ్చేవిధంగా... ఆకాశంలో సగం మహిళలదే అంటూంటాం. అయితే, ఈ సమానత్వం రావటానికి ముందు మహిళాలోకం తీవ్రమైన వివక్షను ఎదుర్కొంది. అదీఇదని కాదు.. అన్ని రంగాల్లోనూ ఈ అసమానత్వం రాజ్యమేలింది. దీనికి ఒక ఉదాహరణ.. సోఫీజర్మేన్ (1776-1831) జీవితం. సోఫీ ప్రఖ్యాత ఫ్రెంచ్ గణిత శాస్త్రవేత్త. అయితే, ఆమె పరిశోధన పత్రాలను, వ్యాసాలను తన పేరుతో రాసేవారు కాదు. తన పేరు తెలిస్తే.. పురుషాధిక్య సమాజం రుకోదని భయపడి.. ఎమ్. లెబ్లాంక్ అనే మారు పేరుతో వ్యాసాలను రాసేవారు. ఇతర శాస్త్రవేత్తలకు రాసే.. ఉత్తరాల్లోనూ ఆమె ఈ పేరునే ఉపయోగించేవారంటే.. ఆనాటి పరిస్ధితలు ఎంత తీవ్రంగా ఉండేవో వూహించుకోవచ్చు.. ఏదిఏమైనా మహిళలందరికీ మహిళా దినోత్సవ శుభాకంక్షలు.

వికాసానికి 10 వివేకాలు, వివేకానంద జయంతి సందర్భంగా...

2009-01-12T18:01:00.004+05:30

వివేకానంద జయంతి సందర్భంగా, చదువు... కెరీర్... జీవితం... అన్ని రంగాల్లో దూసుకుపోవడానికి స్వామీ వివేకానంద సూచించిన 'కోటబుల్ కోట్స్' మీకోసం.

1. ప్రేమ.. డబ్బు.. జ్ఞానం.. చదువు.. దేనికోసమైనా తపనపడుతూ పిచ్చివాడై పోయేవాడికి అది తప్పకుండా దొరుకుతుంది. అందుకోసం మనం కనబరచాల్సిందల్లా ఉడుంపట్టులాంటి పట్టుదల, సంకల్పబలం, శ్రమించేతత్వం.

2. గొప్ప అవకాశాలే వస్తే ఏమీ చేతకానివారు కూడా ఏదో గొప్ప సాధించవచ్చు. ఏ అవకాశాలూ లేనప్పుడు కూడా ఏదైనా సాధించినవాడే గొప్పవాడు.

3. ఆత్మవిశ్వాసం లేకపోవడం అనేది క్షమించరాని నేరం. మన చరిత్రలో ఏదైనా సాధించిన గొప్ప వ్యక్తుల జీవితాలను నిశితంగా పరిశీలించండి. వారిని నడిపించింది ఆత్మవిశ్వాసమేనని తెలుస్తుంది. భగవంతుడి పట్ల నమ్మకం లేనివాడు నాస్తికుడనేది ఒకప్పటి మాట. ఆత్మవిశ్వాసం లేనివాడు నాస్తికుడన్నది ఆధునిక మతం.

4. ఎవరికో బానిసలా కాకుండా నువ్వే యజమానిలా పనిచెయ్యి. నిర్విరామంగా పనిచెయ్యి. బాధ్యత తీసుకో. అది నిజంగా నిన్ను యజమానిని చేస్తుంది.

5. పనికీ విశ్రాంతికీ మధ్య సరైన సమతౌల్యం ఉండాలి.

6. పిరికితనానికి మించిన మహాపాపం ఇంకోటి లేదు. ఒక దెబ్బతింటే రెట్టింపు ఆవేశంతో పది దెబ్బలు కొట్టాలి. అప్పుడే మనిషివని అనిపించుకొంటావు. పోరాడుతూ చనిపోయినా పర్లేదు. కానీ పోరాటం అవసరం.

7. అనంత శక్తి, అపారమైన ఉత్సాహం, అమేయ సాహసం, అఖండ సహనం.. ఇవే మనకు కావాలి. వీటితోనే ఘనతను సొంతం చేసుకోగలం. వెనక్కి చూడకండి. ముందంజ వేయండి.

8. మనలో ఉన్న పెద్ద లోపమేమిటంటే ముగ్గురం కలిసి పొందికగా ఐదునిమిషాలు పని చేయలేం. ప్రతివ్యక్తీ పెత్తనం కోసం పాకులాడుతుంటాడు. అందువల్లే మొత్తం పని, వ్యవస్ధ చెడిపోతున్నాయి.

9. మనస్సు, శరీరం రెండూ దృఢంగా ఉండాలి. ఉక్కు నరాలూ ఇనుపకండలూ కావాలి మనకి. మేధస్సుకు చదువులాగా శరీరానికి వ్యాయామం అవసరం. నిజానికి ఓ గంటసేపు పూజ చేసే కన్నా పుట్ బాల్ ఆడటం మంచిది. బలమే జీవితం... బలహీనతే మరణమని గుర్తించండి.

10. వెళ్లండి. ఎక్కడెక్కడ క్షామం, ఉత్పాతాలు చెలరేగుతున్నాయో అలాంటి ప్రతి ప్రదేశానికీ వెళ్లండి. మీ సేవలతో బాధితులకు ఉపశమనాన్నివ్వండి. వ్యధను తుడిచే ప్రయత్నం చెయ్యండి. ఆ ప్రయత్నంలో మహా అయితే మనం చనిపోవచ్చు. కానీ ఆ మరణం కూడా మహోత్కృష్టమైనది. కూడగట్టాల్సింది సహాయం.. కలహం కాదు. కోరుకోవల్సింది సృజన.. విధ్వంసం కాదు. కావలిసింది శాంతి, సమన్వయం.. సంఘర్షణ కాదు.

సొమ్మొకరిది.. సోకొకరిది

2009-01-02T20:36:00.002+05:30

ఒక శాస్త్రవేత్త దేనినైనా కనుగొన్నప్పుడు.. ఆ శాస్త్రవేత్త పేరుమీదుగానే దానికీ ఒక పేరు ఏర్పడుతుంది. ఆవిష్కరించిన శాస్త్రవేత్తే.. ఈ పేరు పెడతారు. అయితే, పాజిట్రాన్ కు మాత్రం ఈ పద్ధతిలో పేరు రాలేదు. ఒక పత్రిక ఎడిటర్ దానికి ఆ పేరు పెట్టారు. అదెలాగంటే.. కార్ల్ అండర్సన్ (1905 – 1991) అన్న శాస్త్రవేత్త ఈ కణాన్ని కనుగొన్నారు. ఇది ఎలక్ట్రాన్ లాగే ఉంటుంది గానీ.. ధనావేశాన్ని కలిగి ఉంటుంది. అండర్సన్ పరిశోధనను తెలియజేసే.. కధనాన్ని 1931లో సైన్స్ న్యూస్ లెటర్ అన్న పత్రిక ప్రచురించింది. అయితే, అప్పటికి ఆ కొత్త కణానికి అండర్సన్ ఏ పేరూ పెట్టలేదు. ఈ నేపధ్యంలో.. పత్రిక సంపాదకుడు.. దానికి పాజిట్రాన్ అన్న పేరు పెట్టి.. వార్తను ప్రచురించారు. తర్వాత కాలంలో ఈ పేరే స్ధిరపడిపోయింది. అంతే కాదు, 1931లో అండర్సన్ పాజిట్రాన్ ను కనిపెట్టక ముందే అ కణం ఆచూకి వేర్వేరు రూపాల్లో బయటపడినది. ముఖ్యముగా 1928లో యాంటీ మేటర్స్ రూపములో మరియు 1930లో గామా కిరణాల పరిశీలనలో బయట పడినది కాని అండర్సన్ పాజిట్రాన్ పరిశోధన వల్లన 1936లో భౌతికశాస్త్రంలో నోబెల్ గెల్చుకున్నారు.

మహాత్మాగాంధీ, మంచి మాట - 27

2008-12-25T23:01:00.000+05:30

మనుషులను వారి డీగ్రీలను, మేధోసంపత్తిని చూసి అంచనా వేయకండి. అతని మనసును, ఆలోచనా విధానాన్ని బట్టి అంచనా వేయండి.

- మహాత్మాగాంధీ

యుద్దం వల్లన సైన్స్ చరిత్రకు జరిగిన అపార నష్టం..

2008-12-14T16:08:00.000+05:30

పార్లమెంటుపై ఉగ్రవాదుల దాడి... ముంబయిపై పాక్ ఉగ్రవాదుల దాడి... జరిగిన తరువాత ప్రతి భారతీయుడు పాకిస్ధాన్ పై యుద్దం ప్రకటించాలి అని, ఎన్నాళ్ళిలా అని అడుగుతున్నారు. ఇలాంటి సందర్భములోనే మనం యుద్దం వల్లన సైన్స్ చరిత్రకు జరిగిన అపార నష్టం గురించి మనం చెప్పుకోవాలి.

సైన్స్ ప్రయోగాలు చేసిన ప్రతిసారి యురేకా... అంటూ ప్రఖ్యాత గ్రీకు గణితశాస్త్రవేత్త ఆర్కిమెడిస్ (క్రీ.పూ. 287-212) జీవితం ఉజ్వలంగా గడిచినప్పటికీ... మరణం మాత్రం అనామకంగా సంభవించింది. ఆ కాలంలో గ్రీకు, రోమన్ నగరాల మధ్య యుద్ధాలు జరుగుతుండేవి. అదేవిధంగా ఒకనాడు సిరాక్యుస్ నగరం పైకి రోమన్లు దండెత్తి వచ్చారు. ఆ నగరంలోనే ఆర్కిమెడిస్ ఉన్నాడు. యుద్ధంలో గ్రీకులు ఓడిపోయారు. దాంతో రోమన్ సైనికులు నగరంలో స్వైరవిహారం ప్రారంభించారు. ఓ సైనికుడు ఆర్కిమెడిస్ ఉన్న భవనంలోకి ప్రవేశించాడు. అక్కడ ఆర్కిమెడిస్ తన అధ్యయనంలో మునిగిపోయి ఉన్నాడు. తన వెంట రమ్మని సైనికుడు ఆదేశిస్తే.. పుస్తకంలోంచి తల పైకెత్తి.. "నేను చాలా ముఖ్యమైన పనిలో ఉన్నాను. ఇప్పుడు అంతరాయం కలిగించకు!" అని ఆర్కిమెడిస్ తిరిగి తన పనిలో పడ్డాడు. దీంతో కోపంతో సైనికుడు కత్తితో పొడిచి ఆర్కిమెడిస్ ను చంపేశాడు. నిజానికి, ఆ సైనికునికి తాను చంపుతున్నది ఓ గొప్ప శాస్త్రవేత్తనని తెలియదు. తర్వాత, ఈ విషయం తెలిసిన రోమన్ కమాండర్ మార్సెల్లెస్ చాలా బాధపడ్డాడు.

ఐన్‌స్టీన్, మంచి మాట - 26

2008-12-05T13:01:00.002+05:30

ఇబ్బందులు కొత్త శక్తిని తెచ్చిపెడతాయి, మన ఆలోచనలకు పదునుపెడతాయి.

- ఆల్బర్ట్ ఐన్‌స్టీన్

మరపురాని ధీర వనిత, శ్రీమతి ఇందిరాగాంధీ జయంతి సందర్భంగా...

2008-11-18T23:45:00.001+05:30

శ్రీమతి కమల, జవహర్ లాల్ నెహ్రోల సంతానంగా 1917వ సంవత్సరం నవంబరు 19వ తేదీన జన్మించిన ఇందిరాగాంధీ పెద్దయిన పిమ్మట భారతీయుల ఆరాధ్యదైవంగా రూపొందుతుందని ఎవ్వరూ ఊహించలేదు. స్విట్జర్లాండ్, బెంగాల్ లోని విశ్వభారతి, ఇంగ్లండ్ లోని ఆక్స్ ఫర్డ్ యూనివర్శిటీలో విద్యనభ్యసించింది. 1938లో అఖిలభారత కాంగ్రెస్ అధ్యక్షురాలైన ఇందిరాగాంధీ 1941లో భారతదేశపు పూర్తి రాజకీయాలలో ప్రవేశించింది. 1959లో కాంగ్రెస్ పార్టీకి అధ్యక్షురాలిగా ఎన్నుకోబడింది. తండ్రి మరణానంతరం లాల్ బహదూర్ శాస్త్రి మంత్రివర్గంలో సమాచారమంత్రిగా పనిచేసి ఆ శాఖకే వన్నె తెచ్చింది. రేడియో ప్రసారాల నాణ్యతను పెంచే ప్రయత్నం చేసింది. టెలివిజన్ కార్యక్రమాల ప్రాముఖ్యతను గుర్తించిన తొలి నాయకురాలుగా ఈమె విద్యా కార్యక్రమాల కింద కుటుంబ నియంత్రణ పధక అధ్యయనాన్ని ప్రవేశపెట్టారు.

లాల్ బహదూర్ శాస్త్రి మరణానంతరం ప్రధానమంత్రి పదవి అధిష్టించి, తొలి మహిళా ప్రధానిగా ఖ్యాతికెక్కింది. ఎన్నికలలో కాంగ్రెస్ పార్టీని విజయపధంలో నడిపించింది. కాంగ్రెస్ లోని పెద్దల నెదిరించి స్వతంత్ర అభ్యర్ధిగా రాష్ట్రపతి పదవికి వి.వి.గిరిని రంగంలోకి దించి గెలిపించింది. ఇందిరా కాంగ్రెస్ ను స్ధాపించి ఎన్నికలలో తన పార్టీ అఖండ విజయం సాధించేలాచేసి తనదే అసలైన కాంగ్రెస్ పార్టీ అని నిరూపించింది. తర్వాత తన హయాంలో జరిగిన బంగ్లాదేశ్ అవతరణ సందర్భంలో పాకిస్తాన్ తో యుద్ధంలో విజయం సాధించి వీరనారి అనిపించింది. సిక్కింను భారతదేశంలో విలీనం చేసిన ఘనత ఇందిరాగాంధీదే! 1974లో రాజస్థాన్ ఎడారి లోని పోఖరాన్ లో అమెరికా కన్నుకప్పి అణుపాటవ పరీక్ష చేసి యావత్ ప్రపంచానికి బారత్ సత్తా ఎమిటో చూపినది. అంతేకాదు, దేశంలో పంటల ఉత్పత్తిని పెంచటం ద్వార హరిత విప్లవం సాధించినది. లాల్ బహదూర్ శాస్త్రి పలికిన 'జై జవాన్ జై కిసాన్' మాటలను అచరించి చూపినది.

అధికారం కోల్పోయినప్పుడు కూడా ఈమె ఏమాత్రం జంకలేదు. తిరిగి ఎన్నికలలో మహత్తర విజయంతో ప్రధాని పదవిని అధిరోహించింది. సిక్కులు ప్రత్యేక ఖలిస్ధాన్ కోసం జరిపిన తిరుగుబాటును 'ఆపరేషన్ బ్లూస్టార్' నిర్వహించి సమర్ధవంతంగా అణచివేసింది.
ప్రధానిగా రాజభరణాల రద్ధు, బ్యాంకుల జాతీయం వంటి చర్యలు దేశంలోని పేదవర్గాలనెంతో ఆకర్షించింది. ఆనాడు 'అమ్మ' అంటే ఇందిరాగాంధీయే అని పేద వర్గాలు భావించేవారు. 'గరీబీ హఠావో' నినాదంతో కాంగ్రెస్ పార్టీని విజయపధంలో నడిపింది. 1972వ సంవత్సరం ఈమెకు భారతరత్న అవార్డు లభించింది. ఐక్యరాజ్యసమితి జనాభా నియంత్రణ కార్యక్రమంలో చురుకైన పాత్ర నిర్వహించినందులకు ఈమెను 1983లో సత్కరించారు. ప్రతి రాష్ట్రంలోను రవీంద్ర భారతి అను పేర లలితకళల కార్యస్ధాన భవనాలు ఇందిర హయాంలోనే నిర్మించబడ్డాయి.

ప్రజల మనిషిగా పేదవారికి 'అమ్మ'గా వారి హృదయాలలో ప్రతిష్టించబడిన ఇందిరాగాంధీ తన భవనంలో అంగరక్షకులచే తుపాకులతో కాల్చిచంపబడడం దారుణం. ఏది ఏమైనా భారతీయుల మదిలో చెరగని ముద్రవేసిన ఇందిరాగాంధీ చిరస్మరణీయురాలు.

మాతా అమృతానందమయి, మంచి మాట - 25

2008-10-26T12:59:00.004+05:30

తనను తాను విమర్శించుకోవడం వివేకం, ఇతరులను విమర్శించడం ఆవివేకం.

- మాతా అమృతానందమయి

నోబెల్ ప్రైజ్ కు సంబధించిన కొన్ని ఆసక్తికరమైన విశేషాలు - 1

2008-10-19T00:03:00.002+05:30

శాస్త్ర ప్రపంచంలో నోబెల్ బహామతికున్న ప్రాముఖ్యత మనకు తెలిసిందే. ఈ ప్రైజ్ తో ముడిపడిన విశేషాలు కూడా చాలా ఆసక్తిని కలిగిస్తాయి. అవేమిటో చూద్దాం!

ఒకే కుటుంబానికి చెందిన నలుగురు నోబెల్ బహామతిని అందుకొని చరిత్ర సృష్టించారు. ఆ కుటుంబం మరెవరిదో కాదు.. రేడియం ఆవిష్కర్త మేడమ్ మేరీక్యూరీ (1867-1934) వాళ్లది. మేరీక్యూరీ ఆమె భర్త పియరీక్యూరీ (1859-1906) 1903లో భౌతికశాస్త్రంలో నోబెల్ గెల్చుకున్నారు. 1911లో మేరీ రసాయనశాస్త్రంలో ఈ ప్రైజ్ ను పొందారు. మేరీ కూతురు, అల్లుడు (ఐరీన్ (1897–1956), ఫ్రెడరిక్ జ్యూలియట్ (1900–1958)) 1935లో రసాయనశాస్త్రంలో నోబెల్ సాధించారు.

మంచి శాస్త్రవేత్త మంచి గురువుగా కూడా ఉంటారు. ఎలక్ట్రాన్ ను కనుక్కున్న జె.జె. ధామ్సస్(1856-1940) జీవితం దీనికి ఒక ఉదాహరణ. 1906లో ధామ్సస్ నోబెల్ ప్రైజ్ ను అందుకున్న తర్వాత.. ఆయన శిష్యులు ఏడుగురు వరుసగా తర్వాత సంవత్సరాల్లో నోబెల్ ప్రైజ్ ను గెలుచుకున్నారు.

ఎలక్ట్రికల్ రంగానికి చేసిన సేవలకుగాను.. అమెరికా శాస్త్రవేత్తలు ధామస్ అల్వా ఎడిసన్ (1847–1931), నికొలా టెల్సా (1856–1943)కు కలిపి 1912లో బహామతినివ్వాలని నోబెల్ కమిటీ భావించింది. కానీ, ఎడిసన్ తో తనకున్న విభేదాల దృష్ట్యా.. ఆయనతో కలిసి బహామతిని తీసుకోనని నికొలా భీష్మించుకు కూచున్నారు. దీనితో.. ఆ ఏడాది వేరే శాస్త్రవేత్తకు నోబెల్ ప్రైజ్ ఇచ్చారు.

జర్మనీ నియంత హిట్లర్ దురాగతాలకు సాధారణప్రజలే కాదు.. శాస్త్రవేత్తలూ బలయ్యారు. వారిలో ఒకరు.. గెర్హార్డ్ డొమాగ్ (1895–1964). వైద్యరంగంలో ఈయన జరిపిన పరిశోధనలకు 1939లో నోబెల్ బహామతి లభించింది. అయితే, ఆ ప్రైజ్ ను డొమాగ్ స్వీకరించకుండా.. హిట్లర్ కట్టడి చేశాడు. హిట్లర్ పాలన అంతరించాకే.. 1947లో డొమాగ్ తన బహామతిని తీసుకోవాల్సి వచ్చింది.

తండ్రీకొడుకులు, గురుశిష్యులు కలిసి నోబెల్ ప్రైజ్ నందుకున్న సంఘుటనలు కూడా ఉన్నాయి. ఎక్స్-రే క్రిస్టలోగ్రఫీకి పునాది వేసిన బ్రిటన్ భౌతికశాస్త్రవేత్తలు, తండ్రీకొడుకులు.. విలియంబ్రాగ్ (1862-1942), లారెన్స్ బ్రాగ్ (1890–1971) 1913లో సంయుక్తంగా నోబెల్ గెలుచుకున్నారు. 1902లో లోరెంజ్, తన శిష్యుడు పీటర్ జీమన్ తో కలిసి నోబెల్ ను అందుకున్నారు.
*.

మంచి మాట - 24

2008-10-11T01:29:00.001+05:30

గమ్యంపట్ల ఎంత శ్రద్ధ వహిస్తామో, ఆ గమ్యాన్ని చేరడానికి వెళ్లే మార్గంపట్ల కూడా అంత శ్రద్ధ వహించాలి.

- స్వామీ వివేకానంద

జై జవాన్ జై కిసాన్

2008-10-02T05:30:00.007+05:30

నేడు మహాత్మాగాంధీ జయంతి అందువల్లన ఈరోజు అంతర్జాతీయ అహింసా దినోత్సవం. ఈరోజు మరో మహనీయుడు పుట్టినరోజు కూడా, ఆ మహనీయుడు మన లాల్ బహదూర్ శాస్త్రి (అక్టోబర్ 2 1904 - జనవరి 11 1966).

లాల్ బహదూర్ 1904 అక్టోబర్ 2న కాశీకి ఏడు మైళ్ళ దూరంలో వున్న రైల్వే కాలనీలో కాయస్ధ కుటుంబంలో జన్మించారు. ఉత్తరప్రదేశ్ లో కాయస్ధులు మంచి సంస్కారులు, బాగా చదువుకొన్నవారు. ప్రభుత్వంలో అన్ని స్ధాయిలలోనూ వీరికే ప్రాధాన్యత వుండేది. లాల్ బహదూర్ పేరు చివర 'శాస్త్రి' అని వుండుటవల్ల ఆయన ఒక సామాజిక వర్గానికి చెందిన వాడని పొరపడటం సహజం, కాని 'శాస్త్రి' అనునది కాశీ విద్యాపీఠం ఇచ్చిన బిరుదు. చదువును లాల్ బహదూర్ ఎప్పుడూ నిర్లక్ష్యం చేయలేదు. పుస్తకాలు చదవడం ఆయనకు బాగా ఇష్టం. జైలులోనే ఆయన కాంటే, హెగెల్, లాస్కీ, రస్సల్ మొదలైన ప్రసిద్ధ రచయితల గ్రంధాలను మరియు కమ్యూనిస్టు సాహిత్యాన్ని కూడా చదివేవారు. జైల్లో వుండగానే మేడమ్ క్యూరీ జీవిత చరిత్రను ఆయన హిందీలోకి అనువదించారు. బడిలో చదువుకునే రోజుల్లో లాల్ బహదూర్ వేషాలేసేవారు, మహాభారత కధను నాటకమాడినప్పుడు లాల్ బహదూర్ కృపాచార్యుని పాత్రను ధరించాడు. లాల్ బహదూర్ స్కౌట్ ఉద్యమంపై కూడా శ్రద్ధచూపాడు.

1921 జనవరిలో బనారస్ హిందూ విశ్వవిద్యాలయం నుంచి కొందరు జాతీయ భావాలుగల అధ్యాపకులు తమ పదవులకు రాజీనామా చేశారు. ఆచార్య జీవన్ రావ్ భగవాన్ దాస్, కపలానీ అందులో ఒకరు. స్వరాజ్య పోరాటంలో పాల్గొనమని పెద్ద ఊరేగింపు జరిపారు. లాల్ బహదూర్, త్రిభువన్ నారాయణ సింగ్, అల్లురాయ్ శాస్త్రి మరి ముగ్గురు విద్యార్ధులు హరిశ్చంద్ర హైస్కూలు నుంచి బయటికొచ్చి ఊరేగింపులో చేరిపోయారు. గోపాలకష్ణ గోఖలే, బిపిన్ చంద్రపాల్, సురేంద్ర బెనర్జీ, బాలగంగాధర తిలక్ మొదలైన నాయకుల ఉపన్యాసాలవలన లాల్ బహదూర్ ఉత్తేజితులైనారు.

1927లో లాల్ బహదూర్ మీర్జాపూర్ కు చెందిన లలితాదేవిని పెళ్ళి చేసుకున్నారు. ఆయనకు పెళ్లికట్నంగా ముట్టినది ఒక రాట్నం, కొన్ని గజాల ఖద్దరు. లాల్ బహదూర్ అంతకుమించి తీసుకొనుటకు ఇష్టపడలేదు. డీ.ఆర్.మాన్కేకర్ లాల్ బహదూర్ శాస్త్రిపై వ్రాసిన పుస్తకంలో శాస్త్రి వ్యక్తిత్వం గురించి ఇలా అంటారు. "పొరపాటు పడితే తక్షణమే క్షమాపణ చెపుతారు. ప్రత్యేకంగా ప్రతి వ్యక్తితోనూ మాట్లాడతారు. గోవింద వల్లభ్ పంత్ వలె జనతా దర్శనం ఇవ్వకుండా ఒక్కొక్కరితో మాట్లాడి గుమ్మందాకా సాగనంపుతారు. తన పాదాలను ఎవ్వర్నీ పట్టుకోనివ్వరు. అఖిల భారత కాంగ్రెస్ సంఘ సమావేశంలో ఆయనెప్పుడో కాని వేదిక మీద కూర్చోరు."

ప్రముఖ ఆర్ధిక శాస్త్రవేత్త, 1961-66 మధ్య న్యూఢిల్లీలోని అమెరికా రాయబారి ప్రొఫెసర్ గాల్ బైయిత్ లాల్ బహదూర్ శాస్త్రి గురించి ఇలా అన్నారు- "ఆయన పైకి కనబడినంత మెత్తవారు కాదు. ఆయన మనస్సులో ఉక్కుదనం చాలా వుంది. ఆయన అందరి అభిప్రాయాలను శ్రద్ధగా వింటారు. తరవాత తనొక దృఢమైన నిశ్చయానికి వచ్చాక దానిని మార్చరు."

లాల్ బహదూర్ గాంధేయవాదిగా నిరాడంబర జీవితం గడిపారు. మంత్రిగా వున్నప్పుడు తన హూదాను కూడా మరిచిపోయేవారు. ఒకసారి ఉత్తరప్రదేశ్ మంత్రిగా వున్నప్పుడు తన నియోజకవర్గం నుంచి కొందరు తనని చూడటానికి వచ్చారు. అప్పుడు లాల్ బహదూర్ ప్రభుత్వ పనిలో నిమగ్నమైయున్నారు. వచ్చినవారు కాసేపు ఎదురుచూసి వెళ్ళిపోయారు. ఇది తెలిసి లాల్ బహదూర్ చాలా బాధపడ్డారు. బస్టాండుకి నడిచి వెళ్ళి వాళ్ళని ఇంటికి తీసుకొచ్చారు.

విలాస జీవితం లాల్ బహదూర్ కు నచ్చేది కాదు. ఉత్తరప్రదేశ్ మంత్రి అయినప్పుడు తన ఇంటిలో ఒక గది ప్రభుత్వం తరపున ఎయిర్ కండిషన్ చేయబడింది. ఇది తెలిసిన లాల్ బహదూర్ ఎయిర్ కండిషన్ తీయించేశారట. మంత్రిగా లేనప్పుడు ఇది ఎక్కడనుండి వస్తుంది? సుఖపడటానికి అలవాటుపడితే తిరిగి కష్టపడలేము అని ఆయన వాదించారట. 1956లో అరియలూర్ లో జరిగిన రైలు ప్రమాదానికి నైతిక బాధ్యత వహించి ఆయన రైల్వే మంత్రిత్వానికి రాజీనామా చేశారు. ఆ ప్రమాదంలో 144 మంది మరణించారు. అయితే, నెహ్రూ లాల్ బహదూర్ రాజీనామాను అంగీకరించలేదు. కళంకిత వ్యక్తులు రాజకీయ పదవులలో వుండకూడదని లాల్ బహదూర్ గట్టిగా నమ్మారు.

1965 ఏప్రిల్ నెల చివరలో కచ్ లోని రణ్ ప్రాంతంపై పాకిస్తాన్ దురాక్రమణ జరిపింది. మన దేశ గౌరవానికి భంగం రానివిధంగా బ్రిటీష్ ప్రధానమంత్రి రాజీ ప్రతిపాదనలు చేస్తే లాల్ బహదూర్ వెంటనే అమోదించారు. అయితే, కచ్ సంధి ఒప్పందాలు పూర్తికాకుండానే పాకిస్తాన్ ముందుగా సాయుధ దుండగులను, ఆ తర్వాత సైన్యాన్ని కాశ్మీర్ సరిహద్ధులకు పంపించి దురాక్రమణ చేసింది. దేశమంతా ఒక్కటై పాక్ దురాక్రమణను త్రిప్పికొట్టాలని ప్రజలకు "జై జవాన్ జై కిసాన్" అని పిలుపునిచ్చారు. ఆ సమయంలో ఆయన ప్రదర్శించిన అతి దృఢవైఖరి ప్రశంసనీయం. కాలవ్యవధి చేయకుండా భారత సైన్యాన్ని లాహోర్, సియోల్ కోట రంగాలలో పురోగమించవలసిందిగా ఉత్తర్వులు జారీచేశారు. ఈ రెండు రంగాలలో మన సైన్యం రణభేరి మ్రోగించింది. ఇది పాక్ కు ఒక గుణపాఠం, అప్పటి రష్యా ప్రధాని కోసిగిన్ జోక్యం చేసుకొని శాంతి చర్చలకై మధ్య ఆసియా రిపబ్లిక్ ఉజ్చెకిస్తాన్ రాజధాని తాష్కెంట్ రావలసినదిగా ఉభయ నాయకులను ఆహ్వానించడం జరిగింది. శాంతి చర్చలు ఫలించినప్పటికీ 1966 జనవరి 11న తాష్కెంట్ లోనే లాల్ బహదూర్ గుండెపోటుతో మరణించారు. యుద్ధంలో పైచేయి వున్నా మనదేశం శాంతినే కోరుకుంటుందని ప్రపంచానికి చాటిన ఘనత లాల్ బహదూర్ దే. వ్యక్తిగా, రాజకీయ నాయకుడిగా ఆయన ఆదర్శప్రాయమైన జీవితం గడిపారు.

చిన్న వయసు మేధావి

2008-09-09T22:11:00.002+05:30

భౌతికశాస్త్ర చరిత్రను మలుపుతిప్పిన మహాశాస్త్రవేత్తల్లో జర్మనీకి చెందిన నోబెల్ బహుమతి గ్రహీత మాక్స్-ప్లాంక్ (1858-1947) ఒకరు. ఈయన ఆవిష్కరించిన క్వాంటం సిద్దాంతం ఒక నూతన శకాన్ని ప్రారంభించింది. అటువంటి ప్లాంక్ జీవితంలో జరిగిన ఒక సరదా సంఘటన ఇది. ప్లాంక్ చాలా చిన్నవయస్సులోనే మేధావిగా గుర్తింపు పొందారు. కీల్ (జర్మనీ) విశ్వవిద్యాలయంలో ప్రొఫెసర్ గా చేరేప్పటికి ఆయన వయస్సు 25 ఏళ్లే. కొత్తవాళ్లెవరైనా చూస్తే... ఆయన అక్కడ అధ్యాపకుడంటే నమ్మేవారు కాదు. ఒకసారి విశ్వవిద్యాలయంలో ఒక సదస్సు జరుగుతోంది. దానిలో ప్లాంక్ ఉపన్యసించాల్సి ఉంది. దానికి హాజరు కావటానికి హడావిడిగా బయలుదేరారు. అయితే, ఆ తొందరలో సదస్సు జరిగే హాలు ఎక్కడుందో ఎంత ఆలోచించినా గుర్తు రాలేదు. దానితో అటుగా వెళుతున్న ఒక వ్యక్తిని పట్టుకొని.. "మాక్స్-ప్లాంక్ ఉపన్యసించే సదస్సు ఏ హాల్లో జరుగుతుంది?" అని ప్రశ్నించారు. ఆ కొత్తవ్యక్తికి ప్లాంక్ సిద్ధాంతాల గురించి తెలుసుగానీ.. ఆయనను స్వయంగా ఎప్పుడూ చూడలేదు. దానితో ప్లాంక్ ను ఎగాదిగా చూస్తూ.. "నీకు అక్కడేం పని? ఆ మేధావి ప్రసంగాన్ని అర్ధం చేసుకునే వయసు కాదు నీది!" అన్నారు. వస్తున్న నవ్వును ఆపుకొని మాక్స్-ప్లాంక్ తనను తాను పరిచయం చేసుకున్నారు. ఆ వ్యక్తి ఆశ్చర్యపోయి.. తన తొందరపాటుకు క్షమాపణ చెప్పుకొని సదస్సు జరిగే హాలువైపు తీసుకెళ్లాడు ప్లాంక్ ను.

చాలా రోజుల తర్వాత నేను మళ్ళీ నా బ్లాగులో ఈ టపా రాస్తున్నాను. ఈమధ్య నాకు మాక్స్-ప్లాంక్ ల్యాబరేటరీ ఇచ్చిన పీహెచ్.డీ. డిగ్రీ చేతపట్టుకొని టోక్యో విశ్వవిద్యాలయంలో చేరేసరికి ఇన్ని రోజులు అయినది. నా టపా కోసం ఎదురుచూసిన వారికి ధన్యవాదాలు.

ఐన్‌స్టీన్ విజయరహస్యం

2008-03-14T05:16:00.002+05:30

ఐన్‌స్టీన్ జయంతి సందర్భంగా, ఐన్‌స్టీన్ విజయసూత్రం. ఒకే ఏడాదిలో (1905 లో) ఐదు పరిశోధన పత్రాలను వరుసగా ప్రచురించి ఆల్బర్ట్ ఐన్‌స్టీన్ (మార్చి 14, 1879 - ఏప్రిల్ 18, 1955) సైన్స్ చరిత్రలో తన శకాన్ని ప్రారంభించారు. అవి ఒక్కోటి ఒక నోబెల్ బహామతిని సాధించి పెట్టే స్ధాయి ఉన్నావని శాస్త్రవేత్తలు అభిప్రాయపడ్డారు. ప్రఖ్యాతి గాంచిన ప్రత్యేక సాపేక్ష సిద్ధాంతం ఈ ఐదింటిలోనిదే. ఈ మహాశాస్త్రవేత్త శాస్త్ర సమస్యల పైనే కాదు, సమకాలిన సామాజిక సమస్యలకూ చురుకుగా స్పందించే వారు. అనేక ఉద్యమాల్లో అగ్రభాగాన ఉండేవారు. దాంతో పలు రంగాలకు చెందిన వ్యక్తులతో ఆయనకు మంచి పరిచయాలు ఉండేవి. రోజూ బోలెడుమంది ఐన్‌స్టీన్ ను కలవటానికి వచ్చేవారు. వారిలో ప్రముఖ శాస్త్రవేత్తల దగ్గరి నుంచి చిట్టిపొట్టి ప్రశ్నలడిగే చిన్నారులూ ఉండేవారు. ఒకనాడు ఒక యువకుడు వచ్చాడు. అవీ ఇవీ మాట్లాడాక, సీరియస్ గా ముఖం పెట్టి "జీవితంలో విజయం సాధించాలంటే ఏం చెయ్యాలి? ఆ రహస్యం ఏమిటి?" అని ప్రశ్నించాడు. దానికి ఐన్‌స్టీన్ చిరునవ్వుతో, "A=X+Y+Z సూత్రాన్నిఆచరించటమే" అన్నారు. E=mc2 సూత్రమే తప్ప ఈ కొత్త సమీకరణం గురించి తెలియని యువకుడు తెల్లమొఖం వేసి అదేమిటండీ అని ప్రశ్నించాడు. ఐన్‌స్టీన్ బదులిస్తూ "A అంటే విజయం, X అంటే శ్రమించటం, Y అంటే ఉత్సాహంగా ఉండటం, Z అంటే అతిగా మాట్లాడకపోవటం." అని వివరించారు. ఆ కొత్త సూత్రాన్ని ఆ క్షణం నుంచే పాటిస్తూ... ఇక ప్రశ్నలేమీ అడగకుండా ఆ యువకుడు సెలవు తీసుకున్నాడు.

తెలియని మహత్యం!

2008-02-23T19:14:00.007+05:30

"కాశి పట్నం చూడరబాబు... చూడరబాబు" అంటూ జాతర్లలో 'బయోస్కోపు'ల వాళ్లు పాడటం ఇప్పుడు అందరూ మరచిపోయారు. ఈ బయోస్కోపు, శాస్త్ర పరిభాషలో 'కలైడోస్కోప్' ను కనుక్కున్న వ్యక్తి బ్రిటన్ చెందిన ఖగోళ శాస్త్రవేత్త డేవిడ్ బ్రూస్టర్ (1781-1868). సరదా కోసం మొదలు పెట్టి ఆవిష్కరించినా.. కలైడోస్కోప్ ఆ కాలంలో సూపర్ హిట్ అయింది. బ్రూస్టర్ దీని ఆవిష్కరణకు సంబంధించి పేటెంట్ కుడా పొందారు. కాని నిర్మించడం చాలా సులువు కావడం వల్ల బ్రూస్టర్ ప్రమేయం లేకుండా ఈ కలైడోస్కోపులు యూరప్ మొత్తం విస్తరించాయి. బాగా ప్రాచుర్యం పొందిన తరువాత గాని బ్రూస్టర్ కు తన ఆవిష్కరణ మహత్యమేమిటో తెలియలేదు!

మన దగ్గరకు వచ్చిన సాంకేతిక చైతన్యం 'సైన్స్ ఎక్స్ ప్రెస్'

2008-02-17T21:09:00.011+05:30

శాస్త్ర, సాంకేతిక రంగాల్లో యువకులకు ఆసక్తిని పెపొందించడం కోసం ప్రత్యేకంగా రూపొందించిన ఒక వినూత్న రైలు ఎగ్జిబిషన్ 'సైన్స్ ఎక్స్ ప్రెస్' ను అక్టోబరు 31న ప్రధాని మన్మోహన్ సింగ్, జర్మనీ చాన్సలర్ ఏంజెలా మెర్కెల్ లు న్యూఢిల్లీలో పచ్చజెండా ఊపి ప్రారంభించారు. ఈరైలు దేశవ్యాప్తంగా 57 నగరాలను చుట్టివస్తుంది. ప్రపంచంలోనే అతి పెద్ద మొబైల్ సైన్స్ ఎగ్జిబిషన్ 'సైన్స్ ఎక్స్ ప్రెస్' రైలు ఈరోజు మన రాష్ట్రంలోనికి వచ్చింది. ఈనెల 17 నుంచి 19 వరకు విశాఖలో, 20 నుంచి 22 వరకు విజయవాడలో, 23 నుంచి 27 వరకు సికింద్రాబాద్ లో, 28వ తేదీన గుంటూరులోనూ ఆగుతుంది. మర్నాడు మద్రాసు లోని ఎగ్మూర్ కు బయలుదేరి వెళ్తుంది. విద్యార్ధుల్లో సైన్సు పట్ల, పరిశోధనల పట్ల ఆసక్తిని పెంపొందించేందుకు ఈ ప్రదర్శన నిర్వహిస్తున్నారు.

జర్మనీలోని సుప్రసిద్ధ సైన్స్ టన్నెల్ ఎగ్జిబిషన్ తరహాలో రూపొందించిన ఈ ప్రత్యేక ఎగ్జిబిషన్ లో శాస్త్ర, సాంకేతిక రంగాలలో పరిశోధనలకు సంబంధించి 12 అత్యాధునిక విభాగాలపై ప్రత్యేకంగా దృష్టి పెట్టి రూపొందించారు. శాస్త్ర, సాంకేతిక విభాగం, భారతీయ రైల్వే, జర్మనీకి చెందిన విద్యాశాఖ, పారిశ్రామిక భాగస్వాముల సహకారంతో జర్మనీకి చెందిన మాక్స్ ప్లాంక్ సొసైటీ నిర్మించినది ఈ ప్రత్యేక రైలు. జర్మనీలో సైన్స్, ఇంజనీరింగ్ రంగాల్లో లభిస్తున్న అవకాశాలను యువకులకు వివరించడం కోసం ఒక ప్రత్యేక బోగీని రూపొందించారు. జర్మనీ రసాయనాల పరిశ్రమ బి.ఎ.ఎస్.ఎఫ్. మరో బోగీని 'కిడ్స్ ల్యాబ్'గా రూపొందించింది. ఇక్కడ విద్యార్ధులు రసాయనిక శాస్త్ర ప్రయోగాలను స్వయంగా నిర్వహించవచ్చు.

ఆంధ్రజ్యోతి వార్త ప్రకారం, రిజిస్ట్రేషన్ చేయించుకోదల్చుకున్న వారు 9849908669 (విశాఖ), 9849908668 (విజయవాడ), 9849908666 (సికింద్రాబాద్) ఫోన్ నంబర్లలో సంప్రదించవచ్చు.

శాస్త్రాభిమానం

2008-02-05T02:50:00.000+05:30

మామూలుగా రాజులు, చక్రవర్తులు అనగానే యుద్ధాల్లో మునిగి తేలేవారనో, సుఖాల్లో ఓలలాడేవారనో మనకు అనిపిస్తుంది. చరిత్రలో దీనికి కోకొల్లలుగా సాక్ష్యాలున్నాయి కాబట్టే ఈ అభిప్రాయం స్ధిరపడిపోయింది. అయితే, కొద్దిమంది మాత్రం ఈ జాబితాలోకి ఎక్కరు. వారిలో ఫ్రెంచ్ పాలకుడు నెపోలియన్ (1769-1821) ఒకరు. ఈ ప్రపంచ ప్రఖ్యాత చక్రవర్తికి గణితం అన్నా, సైన్స్ అన్నా విపరీతమైన అభిమానం. ఈ అభిమానానికి తన దేశం, పరదేశం అన్న పరిమితులు కూడా ఉండేవి కావు. ఎక్కడ మంచి ఆవిష్కరణ జరిగినా, మంచి పరిశోధన గ్రంధం వెలువడినా ఆ శాస్త్రవేత్తను, రచయితను ఫ్రాన్స్ కు ఆహ్వానించి, ఆదరించి ఆ అంశంమైన మాట్లాడించుకునేవారు నెపోలియన్. వేర్వేరు భాషల్లో ఉన్న శాస్త్రీయ గ్రందాలను ఫ్రెంచ్ భాషలోకి అనువదింపజేసేవారు.

మంచి మాట - 23

2008-01-30T03:32:00.000+05:30

సత్యం ఒక్కటే మానవ జీవితాన్ని సన్మార్గంలోకి తీసికొనివస్తుంది.

- మహాత్మాగాంధీ

గణతంత్ర దినోత్సవ శుభాకాంక్షలు, మంచి మాట - 22

2008-01-26T19:54:00.000+05:30

బంగారాన్ని గాని, గంధాన్ని గాని ఏం చేసినా వాటి గుణం మారుదు. అదే విధంగా ఉత్తముడికి ఎన్ని కష్టాలు వచ్చినా అతని ఉత్తమ గుణం మారుదు.

- జవహర్ లాల్ నెహ్రూ

జార్జ్ 'ఎవరెస్ట్'

2008-01-19T04:22:00.000+05:30

ప్రపంచంలో అత్యంత ఎత్తైన పర్వతం ఏది అంటే ఎవరెస్ట్ అని ఠక్కున చెబుతాం. ఆ పేరు ఎందుకు వచ్చింది అంటే మాత్రం.. సమాధానం దొరకదు. ఇంతకీ ఈ పర్వతరాజుకు ఆ పేరు ఎలా వచ్చింది? భారతదేశ భౌగోళిక స్వరూపాన్ని శాస్త్రీయంగా లెక్క గట్టీ పటాలను రూపొందించే ప్రక్రియ ఆంగ్లేయుల పాలనలో తొలిసారిగా మొదలైంది. గ్రేట్ ఆర్క్ అనే సంస్ధకు ఈ బాధ్యతను అప్పగించారు. ఆ సంస్ధ సర్వేయర్ జనరల్ సర్ జార్జ్ ఎవరెస్ట్ (1790-1866) ఆధ్వర్యంలో పనులు మొదలైనాయి. అన్ని ప్రాంతాలను లెక్కిస్తూ.. ఓ పెద్ద పర్వతం దగ్గరికి వచ్చారు. లెక్కలు పూర్తయ్యాక తేలిందేమంటే ప్రపంచంలోనే దాన్ని మించింది లేదని. ఇక పేరు పెట్టటం మిగిలింది. అప్పటికే స్ధానికులు రకరకాల పేర్లతో దానిని పిలుస్తున్నప్పటికీ.. ఆంగ్లేయుల ప్రామాణికంగా ఒక పేరు లేదు. ఈ నేపధ్యంలో.. ఆ పర్వతానికి జార్జ్ ఎవరెస్ట్ పేరుమీదుగా.. మౌంట్ ఎవరెస్ట్ అని పిలవాలని ఒక ఉద్యోగి సూచించారు. అందరూ ఆమోదించటంతో.. ఆ పేరే నిలిచిపోయింది.

వాళ్లనుకున్నట్లు జరిగి ఉంటే?

2008-01-11T21:05:00.000+05:30

"అనుకున్నామని జరగవు అన్నీ... అనుకోలేదని ఆగవు కొన్ని" అన్న కవి మాటలు ప్రపంచ ప్రసిద్ది చెందిన కావెండిష్ ల్యాబరేటరీ శాస్త్రవేత్తలకు తెలిసినట్టు లేదు. 1897లో ఈ పరిశోధనశాలలో మొట్టమొదటిసారి ఎలక్ట్రాన్ ను నోబెల్ బహుమతి గ్రహీత సర్ జె.జె. ధామస్ (1856-1940) గుర్తించారు. ఆ తరువాత జరిగిన ఓ విందు సమావేశంలో కావెండిష్ ల్యాబరేటరీ శాస్త్రవేత్తలంతా మూకుమ్మడిగా అనుకున్న సంగతేమిటో తెలుసా? "The electron - may it never be of use to anybody" అంటే మేం కనుక్కున్న ఎలక్ట్రాన్ ప్రపంచంలో ఎవరికీ అక్కరకు రాకుండా ఉండుగాకా అని! ఎలక్ట్రాన్ వల్ల ప్రయోజనమేమీ ఉండదని వారు భావించడమే దీనికి కారణం. కానీ ఆ తరువాతికాలంలో ఈ ఎలక్ట్రానే... ప్రవాహంగా మారి విద్యుత్తును... తద్వారా నేటి ఆధునిక జీవితాన్ని ఇచ్చింది!

మంచి మాట - 21

2008-01-03T07:28:00.000+05:30

వేలాది మంది శాస్త్రవేత్తలు.. రకరకాల పరిశోధనలు.. దేశ విదేశ శాస్త్ర సాంకేతిక పరిజ్ఞానంపై పరస్పర అవగాహనకు సమయం ఆసన్నమైంది. 1914 నుంచి ఏటా ఈ సైన్స్ సంబరాలు దేశంలోని వివిధ యూనివర్శిటీల్లో జరుగుతునే ఉన్నాయి. 1976లో ఈ సైన్స్ కాంగ్రెస్ సమావేశాలకు వేదిక అయిన ఆంధ్రా యూనివర్శిటీ మళ్లీ 31 సంవత్సరాల తరువాత తిరిగి ఈ సమావేశాలకు ఆతిధ్యమిస్తోంది.

మన దేశంలో ఏ రంగంలో ప్రగతి సాధించినా దాని ఫలితాలు అందరికీ సమానంగా దక్కాలి. అప్పుడే నేను ఆ ప్రగతిని గుర్తిస్తాను.

- మహాత్మాగాంధీ

తొలివ్యక్తి

2007-12-23T21:57:00.000+05:30

ప్రపంచవ్యాప్తంగా మీడియా దృష్టిని ఆకర్షించిన శాస్త్రవేత్తలెందరో ఉన్నారు. వీరందరిలో మొదటి వ్యక్తి.. నోబెల్ బహుమతి గ్రహీత విలియం రాంట్ జెన్ (1845-1923). జర్మనీకి చెందిన ఈ శాస్త్రవేత్త 1895లో ఎక్స్ కిరణాలను కనుగొన్నారు. ఈ ఆవిష్కరణ ద్వారా రాంట్ జెన్ పేరు దేశదేశాల్లో మార్మోగిపోయింది. ఈ పరిశోధనపైన ఒక్క ఏడాదిలోనే.. అనేక వ్యాసాలు, పుస్తకాలు ప్రచురితమైనాయి. ఈ నేపధ్యంలో మీడియా కూడా రాంట్ జెన్ కు బ్రహ్మరధం పట్టింది. ఒక శాస్త్రవేత్త పరిశోధనకు.. మీడియా అంత ప్రాముఖ్యతను ఇవ్వటం అదే తొలిసారి.

ఫెర్మీ ప్రశ్నలు...

2007-12-12T17:54:00.000+05:30

ప్రశ్నించడం జిజ్ఞాసకు ప్రతీక. ఈ లక్షణం చిన్నపిల్లల్లో ఎక్కువగా కనిపిస్తుంది. అయితే కొందరికి పెద్దయిన తరువాత కూడా ప్రశ్నలు వేధిస్తూనే ఉంటాయి. అమెరికా అణుబాంబును అందించిన ఇటాలియన్ శాస్త్రవేత్త, నోబెల్ బహుమతి గ్రహీత ఎన్రికోఫెర్మి (1901-1954) అలాంటి వాడే. శాస్త్ర సాంకేతిక అంశాలతోపాటు, మనం పట్టించుకోని చిన్న విషయాలపై కూడా ఆయన తనను తాను ప్రశ్నించుకునేవారు. ఓసారి ఆయన ప్రయాణిస్తున్న కారు కిందపడి కొన్ని కుందేళ్లు చనిపోయాయి. ఆ వెంటనే ఫెర్మీ ఆలోచనలు మొదలయ్యాయి. కారు ప్రయాణిస్తున్న వేగం, చనిపోయిన కుందేళ్ల సంఖ్యను బట్టి... ఒక చదరపు మీటర్ వైశాల్యంలో ఎన్ని కుందేళ్లు ఉండి ఉండవచ్చునని లెక్కలు కట్టడం మొదలుపెట్టారు. ఓ పుట్ బాల్ మైదానంలో ఎన్ని గడ్డిపోచలుంటాయి? ఒక పట్టణంలో పియానోలు మరమ్మతు చేసే వాళ్లు ఎంతమంది ఉంటారు? ఇలా ఆయన ప్రశ్నలకు అంతూ పొంతూ ఉండేది కాదు. చివరకు ఇలాంటి ప్రశ్నలు... 'ఫెర్మీ ప్రశ్నలు'గా పేరొందాయి.

మంచి మాట - 20

2007-12-06T22:05:00.000+05:30

నూతిలోని కప్పలా ఉండకూడదు. మతోన్మాదులంతా అలాంటి వారే. వారు తమ మతమే గొప్పదనుకుంటారు. కానీ, తక్కిన మతాలలోని మంచిని చూడరు.

- రామకృష్ణ పరమహంస

ఘననివాళి

2007-12-03T19:25:00.001+05:30

సైన్స్ ఆకాశంలో ధృవతారలుగా నిలిచిన శాస్త్రవేత్తలలో జాన్ డాల్టన్ (1766-1844) ఒకరు. పదార్ధం పరమాణు నిర్మితం అన్న విషయాన్ని కనుక్కున్న శాస్త్రవేత్త డాల్టన్. ఈ బ్రిటీష్ శాస్త్రవేత్త పట్ల ఆయన దేశీయుల్లో గొప్ప అభిమానం ఉండేది. మాంఛెస్టర్ లో డాల్టన్ చనిపోయిన సందర్భంలో ఆ అభిమానం వ్యక్తమయింది. డాల్టన్ పార్ధివ శరీరాన్ని 40 వేల మంది సందర్శించారు. ఆయన అంత్యక్రియలకు వేలసంఖ్యలో హాజరైనారు. అంతేకాదు.. ఆ రోజు మాంఛెస్టర్ నగరంలో అన్ని వ్యాపార సంస్ధలు, కార్యాలయాలు స్వచ్ఛందంగా బంద్ పాటించాయి. తమ ప్రియతమ శాస్త్రవేత్తకు బ్రిటీషర్లు ఈ విధంగా నివాళిని సమర్పించారు.

మంచి మాట - 19

2007-11-28T21:59:00.000+05:30

ఎప్పుడైతే నువ్వు భరతమాతను స్మరిస్తావో, నీ శత్రువుల భయం నిన్ను విడనాడుతుంది

- మహాకవి సుబ్రహ్మణ్యం భారతీయార్

పొలాల్లో ఐటీకేంద్రం

2007-11-24T05:32:00.000+05:30

కాలగమనంలో ఓడలు బళ్లవుతాయి.. బళ్లు ఓడలవుతాయి అంటుంటాం. సిలికాన్ వ్యాలీకి కూడా ఇది వర్తిస్తుంది. అమెరికాలోని కాలిఫోర్నియాలో ఉన్న సిలికాన్ వ్యాలీ ఒకప్పుడు.. పంటపొలాలతో నిండి ఉన్న ప్రాంతం. అదీరోజు.. ప్రపంచ కంప్యూటర్ పరిశ్రమకు రాజధానిగా మారిపోయింది. దీని వెనకాల విలియం షాక్లీ (1910-1989) కృషి ఉంది. షాక్లీ భౌతికశాస్త్రవేత్త, నోబెల్ బహుమతి గ్రహీత.. ట్రాన్సిస్టర్ ను కనుక్కున్నది ఈయనే. కాలిఫోర్నియాకు సిలికాన్ టెక్నాలజీని షాక్లీ మొట్టమొదటిసారిగా పరిచయం చేశారు. ఆ ప్రాంతంలో సిలికాన్ ఆధారిత పరిశ్రమలను నెలకొల్పేలా తన విద్యార్ధులకు స్ఫూర్తినిచ్చారు. ఇలా మొదలైన పరిశ్రమలు.. 1960, 70లలో విపరీతంగా పెరిగిపోయి.. ఆ ప్రాంతం తీరుతెన్నులే మారిపోయాయి. క్రమంగా సిలికాన్ వ్యాలీ అన్న పేరు వచ్చింది.

మంచి మాట - 18

2007-11-21T04:07:00.000+05:30

నిన్ను నిన్నుగా వదిలేస్తే నువ్వు నీలోని శక్తులని గుర్తించగలుగుతావు

- ధీరూభాయి అంబానీ

క్వార్జ్ పేరడీ

2007-11-15T19:15:00.000+05:30

సాహిత్యంలో పేరడీలకు లోటేమీ లేదు. ప్రసిద్ధ కవుల కవితల పైనా, పాటల పైనా పేరడీలు కట్టి.. పదిమందీ నవ్వుకోవటం సాధారణంగా జరిగే పనే. ఇటువంటి ప్రయోగాలు సైన్స్ లోనూ ఉన్నాయి. ప్రాధమిక కణాల్లో ఒకటైన క్వార్జ్ ను కనుక్కున్నందుకు అమెరికా శాస్త్రవేత్త ముర్రె గెల్ మన్(1929) కు నోబెల్ బహుమతి లభించింది. ఆ సందర్భంగా, విలేకరుల సమావేశం ఏర్పాటైంది. చాలామంది శాస్త్రవేత్తలున్నారు కదా.. మీకే బహుమతి లభించటానికి కారణమేమిటి.. అని ఒక పాత్రికేయుడు గెల్ మన్ ను ప్రశ్నించారు. దానికి ఆయన చెప్పిన సమాధానానికి.. కొందరు నవ్వుకుంటే.. కొందరేమో ఇంత పొగరా అని ముఖం చిట్లించుకున్నారు. ఇంతకూ గెల్ మన్ చెప్పిందేమిటంటే.. "నా చుట్టూ మరుగుజ్జులే ఉన్నారు. అందుకే నేనీ ప్రైజ్ గెల్చుకున్నా" అని. న్యూటన్ (1643-1727) అన్న మాటలకు పేరడీగా ఆయన అలా అన్నారు. "మహామహుల భుజాల మీద నిల్చొన్నా కాబట్టే.. ఇతరుల కంటే కాస్త ముందుకు చూడగలుగుతున్నా" అన్న న్యూటన్ ప్రసిద్ధ వ్యాఖ్య తెలిసిందే కదా!

మంచి మాట - 17

2007-11-13T16:31:00.001+05:30

ఏ గొప్పవ్యక్తి వ్యర్ధంగా జీవించడు. ప్రపంచ చరిత్ర అంతా గొప్ప వ్యక్తుల జీవిత (ఆత్మ) కథలే..

- థామస్ కార్లెల్

20 ఏళ్ల ఆలస్యం అయింది.. అయితే ఏంటి?

2007-11-08T16:47:00.000+05:30

ఒక్కోసారి మన కళ్లు మననే మోసం చేస్తుంటాయి.. దారిలో ఓ వజ్రం కనిపించినా.. ఆ.. గాజుముక్కే మోలే.. అనుకుని దాని పక్కనుంచి నడిచివెళ్తాం. శాస్త్రపరిశోధన రంగంలోనూ ఇటువంటి సంఘటనలు జరిగాయి. స్వీడన్ కు చెందిన రసాయనశాస్త్రవేత్త స్వాంటీ అర్హీనియస్ (1859-1927), విద్యార్ధిగా ఉన్న రోజుల్లో.. పీహెచ్.డీ. కోసం ఒక ధీసిస్ రాశారు. దానిని ప్రముఖ రసాయనశాస్త్రవేత్త పెర్ టియేడర్ క్లివ్ (1840-1905) పరిశీలించారు. క్లివ్.. ఏ లోకంలో ఉన్నారోగానీ.. దానికి పీహెచ్.డీ. ఇవ్వటానికి అంగీకరించలేదు. అయితే, ఇరవై ఏళ్ల తర్వాత విచిత్రంగా.. ఆ ధీసిస్ కే నోబెల్ బహుమతి వచ్చింది. ఇంకా విచిత్రమేమంటే.. రసాయనశాస్త్రంలో నోబెల్ బహుమతి కోసం వచ్చిన ఎంట్రీల్లో అర్హీనియస్ సిద్ధాంతాన్ని ఎంపిక చేసింది స్వయంగా.. క్లివే.

మంచి మాట - 16

2007-11-05T07:09:00.000+05:30

ఒక్క క్షణం సహనం కొండంత ప్రమాదాన్ని దూరం చేస్తే, ఒక్క క్షణం అసహనం మొత్తం జీవితాన్ని నాశనం చేస్తుంది.

- స్వామీ వివేకానంద

ఈ రోజు జాతీయ సమైక్యతా దినం...!

2007-10-31T22:19:00.000+05:30

ఈ రోజు జాతీయ సమైక్యతా దినం.. సర్దార్ వల్లభభాయి పటేల్ (1875-1950) జయంతిని పురస్కరించుకుని ఈ దినోత్సవాన్ని ఏర్పాటు చేశారు. పటేల్ 31.10.1875న గుజరాత్ లో జన్మించాడు. బార్డోలీ సత్యాగ్రహ సమయంలో 1928లో గాంధీజీ పటేల్ ను 'సర్దార్' అని సంబోధించారు. 1931లో కాంగ్రెస్ మహాసభకు అధ్యక్షుడయ్యాడు. సుమారు 540 సంస్ధానాలను భారత యూనియన్ లో విలీనం చేయడంలో ప్రధానపాత్ర పోషించాడు. స్వతంత్ర భారతదేశానికి ఈయన మొదటి ఉపప్రధానిగా, హోం మంత్రిగా పని చేశారు. 15.12.1950న మరణించాడు. ఈయనకు 'ఉక్కుమనిషి', 'ఇండియన్ బిస్మార్క్' అనే బిరుదులున్నాయి. 1991 లో 'భారతరత్న' ప్రదానం చేసారు.

మంచి మాట - 15

2007-10-29T04:45:00.000+05:30

జీవితంలోని సగం బాధలు 'సరే' అని త్వరగాను.. 'వద్దు' అని అలస్యంగాను.. చెప్పటం వల్లనే కలుగుతాయి.

- ఆర్ట్ ఆఫ్ లివింగ్, శ్రీశ్రీ రవి శంకర్

నేను చాలా తప్పు చేశాను..!

2007-10-24T18:46:00.000+05:30

"నేను చాలా తప్పు చేశాను.. ఆ కణం అసలు ఉనికిలోనే లేదు.. అసలుండదు కూడా. నా అంచనా తప్పు!" - అస్ట్రియన్ శాస్త్రవేత్త, నోబెల్ బహుమతి గ్రహీత వోల్ఫ్ గ్యాంగ్ పౌలి (1900-1958) మాటలు ఇవి. ఈ విశ్వంలో.. ద్రవ్యరాశి లేని, ఆవేశం లేని ఒక కణం ఉందని పౌలి 1931లో ప్రతిపాదించారు. అయితే, ఆ కణానికి సంబంధించిన ఆధారాలు మచ్చుకు కూడా కనిపించకపోవటంతో.. తన ప్రతిపాదనను వెనక్కి తీసుకున్నారు. ఆ సందర్భంలోనే.. నేను చెప్పింది తప్పు అని బహిరంగంగా ప్రకటించారు. అయితే, ఆయన అంచనా తప్పుకాదని సైన్స్ నిరూపించింది. పౌలి ప్రతిపాదనను మరింత అభివృద్ధి పరుస్తూ.. ఇటాలియన్ శాస్త్రవేత్త, నోబెల్ బహుమతి గ్రహీత ఎన్రికోఫెర్మి (1901-1954) ఆ అజ్ఞాత కణాల గురించి మరిన్ని వివరాలు పేర్కొన్నారు. అంతేగాక.. దానికి న్యూట్రినో అన్న పేరు కూడా పెట్టారాయన. అనంతర కాలంలో వివిధ శాస్తవేత్తలు మూడురకాల న్యూట్రినోలను ఆవిష్కరించారు.

మంచి మాట - 14

2007-10-21T03:45:00.000+05:30

మనసు ఎదుగుతున్న కొద్దీ శరీరం దానంతటదే సహకరిస్తుంది. శరీరం సహకరించని నాడు మనసు బాగలేదని అర్ధం.

- సిగ్మండ్ ఫ్రాయిడ్

యురేకా! ...... మళ్లీ యురేకా!

2007-10-17T16:18:00.000+05:30

సైన్స్ చరిత్రలో 'యురేకా' అన్న పదానికి చాలా ప్రాధాన్యత ఉంది. స్నానం చేస్తున్న ఆర్కిమెడిస్ (c. 287 BC – c. 212 BC) బుర్రలో తళుక్కున ఓ ఆలోచన మెరవడంతో వంటిమీద బట్టలు కూడా లేని విషయాన్ని చూసుకోకుండా.. వీధిలోకి యురేకా అంటూ పరిగెత్తుకుంటూ వచ్చాడు. యురేకా అంటే.. గ్రీక్ లో నేను కనుక్కున్నానని అర్ధం. వస్తువులు నీళ్లలో ఎందుకు తేలుతాయి అన్న విషయంపై ఆర్కిమెడిస్ పరిశోధనలు నిర్వహిస్తున్న కాలంలో ఈ సంఘటన అందరికీ తెలిసిందే. అయితే, ఆధునిక కాలంలో కూడా ఇటువంటి సంఘటన ఒకటి జరిగిన విషయమే చాలామందికి తెలియదు. బ్రిటన్ శాస్త్రవేత్తలు ఎర్నెస్ట్ వాల్టన్, జాన్ కొక్ రఫ్ట్ 1932లో ఒక యంత్రాన్ని తయారుచేశారు. దీనిద్వారా.. పరమాణువును చేధించవచ్చు. ఈ యంత్రం ద్వారా.. అనుకున్న లక్ష్యాన్ని సాధించినప్పుడు.. వాల్టన్, రఫ్ట్ ఇద్దరూ.. కేంబ్రిడ్జ్ విశ్వవిద్యాలయం బయటికి వచ్చి.. యురేకా అంటూ వీధుల్లో ఎగిరి గంతులేశారు. రోడ్డు మీద నడుస్తున్న వాళ్లను పట్టుకొని.. "మేం పరమాణువును చేధించాం!" అంటూ కేకలు పెట్టారు.

మంచి మాట - 13, బ్లాగ్ యాక్షన్ డే స్పెషల్

2007-10-15T16:12:00.000+05:30

24ఫ్రేములు, 64కళలు బ్లాగ్ చెప్పినట్లు ఈ రోజు బ్లాగ్ యాక్షన్ డే! అంటే ప్రపంచ పర్యావరణం సంరక్షణ కొరకు బ్లాగర్లందరూ గొంతు కలిపిన రోజు. మంచి టపా రాయాలని ఉన్నది కాని సమయం లేదు, అందుకై నా ఈ టపా బ్లాగ్ యాక్షన్ డేకి అంకితం.

మానవుడు ప్రకృతిపై ఆధారపడి జీవిస్తున్నాడు. అంటే ప్రకృతి అతని శరీరం. అతను మరణించకుండా ఉండాలంటే ప్రకృతితో నిరంతరం సంబంధం కలిగి ఉండాలి.

-మార్క్స్‌

నోబెల్ ప్రైజ్ కు ఆవగింజపాటి విలువలేదా?

2007-10-10T19:46:00.000+05:30

నోబెల్ ప్రైజ్, డైనమైట్ ను కనుగొన్న స్వీడన్ శాస్త్రవేత్త ఆల్ ఫ్రెడ్ నోబెల్ పేరిట ఈ ప్రైజ్ లను ప్రదానం చేస్తారు. సైన్స్, సాహిత్యం, శాంతి విభాగాల్లో విశేష కృషిచేసిన వారికి వీటిని అందజేస్తారు. మన దేశ స్వాతంత్ర్య ఉద్యమాన్ని రక్తపాత రహితంగా, సత్యాగ్రహం-అహింసలే అయుధాలను చేసుకొని పోరాడిన మహాత్మాగాంధీకి ఇవ్వని నోబెల్ శాంతి బహుమతికి గౌరవం ఉన్నదో లేదో తెలియదు కానీ.. నోబెల్ ప్రైజ్ కు శాస్త్రప్రపంచంలో చాలా గొప్ప గౌరవస్ధానంలో ఉన్నది. ప్రతి శాస్త్రవేత్తా.. దాని కోసం కలలుగంటారు. ప్రైజ్ మాట అటుంచి.. నోబెల్ కమిటీ పరిశీలనకు తన పేరు వచ్చినా గొప్ప గౌరవంగా భావిస్తారు. అయితే, అటువంటి అత్యున్నత పురస్కారానికి ఆల్బర్ట్ ఐన్‌స్టీన్ ఆవగింజంత విలువ కూడా ఇవ్వకపోవటం గమనార్హం. 1922లో ఐన్‌స్టీన్ కు నోబెల్ బహుమతి లభించింది. అయినప్పటికీ.. తను రోజూ రాసుకునే డైరీలో గానీ.. తరచుగా మిత్రులకు రాసే ఉత్తరాల్లో గానీ.. ఐన్‌స్టీన్ కనీసం ఆ విషయాన్ని కూడా ప్రస్తావించలేదు. అంతేకాదు, చాలాసందర్భాల్లో తనకు ఆ ప్రైజ్ వచ్చిన విషయాన్ని కూడా ఆయన వెల్లడించేవారు కాదు. కానీ రెండవ ప్రపంచ యుద్ధము కాలంలో ప్రత్యక్ష హింసను చూసిన ఐన్‌స్టీన్, అవకాశం వచ్చినప్పుడు అహింస గురించి, నోబెల్ మాన్(గాంధీజీ) గురించి తప్పక మాటలాడేవారు.

2007 సంవత్సరపు నోబెల్ ప్రైజ్ సంబరాలు మెదలైనవి, ఇప్పటికే వైద్య(ఆలీవర్ స్మిత్తీస్, మారియో కాపెచ్చి, మార్టిన్ ఇవాన్స్ లకు కలిపి), భౌతిక(అల్బర్ట్ ఫెర్ట్, పీటర్ గ్రూన్ బర్గ్ లకు కలిపి), రసాయన(గెర్హార్డ్ ఎర్టల్) శాస్త్ర విభాగాలకు అవార్డులను ప్రకటించారు (వాటి మర్మ-మరాలు త్యరలో..).

మంచి మాట - 12

2007-10-07T03:56:00.000+05:30

అక్షరరూపం దాల్చిన ఒక్కసిరా చుక్క, లక్ష మెదళ్ళకు కదలిక.

- స్వామీ వివేకానంద

కర్ణుడి అభిమాని జగదీశ్ చంద్రబోస్

2007-10-04T12:31:00.000+05:30

మొక్కలకు కూడా జంతువుల మాదిరి ప్రాణం ఉంటుందని ఈ లోకానికి శాస్త్రపరంగా తొలిసారిగా చెప్పిన జగదీశ్ చంద్రబోస్ (1858 - 1937), ప్రపంచ ప్రసిద్ది చెందిన 'ది లివింగ్ అండ్ నాన్ లివింగ్'(1902), 'ది నెర్వస్ మెకానిజం ఆఫ్ ప్లాంట్స్' (1926) అనే గొప్ప సైన్స్ పుస్తకాలు మాత్రమే కాదు, సైన్స్ ఫిక్షన్ నవల రచన కూడా చేసేవారు. మొట్ట మొదటి బెంగాలి సైన్స్ ఫిక్షన్ నవల 'నిరుద్దెశేర్ కహిని' (1896) అయన రాసినదే. బోస్ మరియు విశ్వకవి రవీంద్రనాధ్ టాగూర్ మంచి స్నేహితులు. మంచి స్నేహం మంచికి నాంది అని, ఇరువురి మధ్య సాగిన ఉత్తర ప్రత్యుత్తరాలు చక్కటి సాహిత్యంతో, కవితలతో ఉండేవి. బోస్ కు కర్ణుడి పాత్ర అంటే చాలా అభిమానం, జాలి కూడా అందుకే ఎలాగైనా కర్ణుడి పాత్రను చిరస్మరణీయం చేయాలని రవీంద్రుడిని కోరారు. ఫలితంగా 'కుంతి-కర్ణ సంవాదం' అనే హృద్యమైన పద్యరచన రవీంద్రుడి కలం నుంచి జాలువారింది.

మంచి మాట - 11

2007-10-02T02:04:00.000+05:30

మార్పునుకు సిద్ధంగా ఉండండి. అపుడే కొత్త ప్రపంచాన్ని చూడగలుగుతారు.

- మహాత్మాగాంధీ

మంచి మాట - 10

2007-10-01T01:25:00.000+05:30

ఎప్పుడూ ప్రార్ధించే పెదవుల కన్నా సహాయం చేసే చేతులే మిన్న.

-మదర్ థెరిస్సా

బేకింగ్ సోడా + డబ్బు లేని వ్యవస్ధ

2007-09-26T14:02:00.000+05:30

బెల్జియం రసాయన శాస్త్రవేత్త ఎర్నెస్ట్ సాల్వే (1838-1922) 21 ఎళ్ళ వయస్సులోనే అనారోగ్యం కారణముగా చదువు మాని, అతని అంకుల్ కెమికల్ ఫ్యాక్టరీలో పనికి చేరినాడు. చేరిన 2 సంవత్సరాలలో, అమ్మోనియా-సోడా తయారీకి ఒక పద్ధతిని (సాల్వే పద్ధతి) కనిపెట్టి చర్రిత సృష్టించినాడు. ప్రపంచములో 70 సాల్వే పద్ధతి ఆధారిత ఫ్యాక్టరీలు ఇంకా పనిచేస్తున్నాయి. సోడియం బయోకార్బనేట్ (బేకింగ్ సోడా) తయారీకి ఒక పద్ధతిని కూడా కనిపెట్టిన సాల్వే కెమిస్ట్రీకే పరిమితం కాలేదు. సమాజాన్ని మార్చటానికి కూడా ఆయన తనదైన రీతిలో ముందుకు వెళ్లారు. ఆర్ధిక సంక్షోభాల పరిష్కారానికీ ఓ నమూనాను సూచించారు. దాని పేరు టెక్నోక్రసీ. సాల్వే.. దీనిని ప్రతిపాదించటమే కాదు.. ఆచరణలో కూడా పెట్టారు. దాని ప్రకారం.. డబ్బును రద్దు చేస్తారు. దానిస్ధానంలో ఒక సంక్లిష్టమైన రుణవ్యవస్ధ ఏర్పాటవుతుంది. అంతే కాదు, 1903లో అత్యంత ప్రతిష్ఠాత్మకమైన సాల్వే బిజినెస్ స్కూల్ (SBS) ను నెలకొల్పారు. 1930లలో ప్రపంచాన్ని ఆర్ధిక సంక్షోభం చుట్టుముట్టినప్పుడు.. ఓ ప్రత్యామ్నాయ ఆర్ధికవ్యవస్ధగా టెక్నోక్రసీ కొద్దికాలంపాటు ఆదరణ పొందింది.

మంచి మాట - 9

2007-09-23T21:27:00.001+05:30

అహంకారం సృష్టించే చీకటిని ఛేదించడం ఎవ్వరికీ సాధ్యం కాదు..

- మహాత్మాగాంధీ

పోరాటం, సాహాసం, లక్ష్యసాధనల సమ్మేళనమే టాటాల చరిత్ర: జంషెట్ జీ (జేఎన్) టాటా గురించి..

2007-09-20T03:25:00.000+05:30

సొంతంగా డబ్బు సంపాదించటం - ఇతరుల కోసం సంపదను సృష్టించటం ఈ రెంటి మధ్య తేడా ఉంది. దేశానికే సంపదను సృష్టించి పెట్టిన చరిత్ర టాటాలది. పోరాటం, సాహాసం, లక్ష్యసాధనల సమ్మేళనమే టాటాల చరిత్ర.
భారత పారిశ్రామిక పురోగమనానికి పునాదులు వేసిన టాటా హౌస్ వ్యవస్ధాపకుడు జంషెట్ జీ నుసుర్ వాన్ జీ (జేఎన్) టాటా (1839-1904), 1839లో పార్శీ మత గురువుల కుటుంబంలో జన్మించారు. 1868లో ఆయన ఒక ప్రైవేటు వ్యాపార సంస్ధను ప్రారంభించటంతో దేశ పారిశ్రామిక చరిత్రలో కొత్త శకం ఆరంభమైంది. 1874లో సెంట్రల్ ఇండియా స్పిన్నింగ్, వీవింగ్ అండ్ మ్యాన్యుఫ్యాక్చరింగ్ కంపెనీని; 1887లో టాటా స్నన్స్ ను నెలకొల్పారు. అప్పట్లోనే ఆయన ప్రపంచంలోని అత్యంత అభివుద్ధి చెందిన దేశాల సరసన భారత్ ను నిలబెట్టాలని భావించారు. ఫలితంగా ఏర్పడిందే టిస్కో మరియు టాటా ఇనిస్టిట్యూట్ ఆఫ్ సైన్సెస్. ఖనిజ సంపద సమృద్థిగా లభించే బీహార్ లోని సక్చి (ఇప్పుడు జంషెడ్ పూర్ గా మారింది) వద్ద 1907లో టాటా ఇనుము-ఉక్కు కర్మాగారం(టిస్కో) నెలకొల్పారు. బ్రిటిష్ వలస రాజ్యంలో అందునా ఓ భారతీయుడు ఉక్కు కర్మాగారం నెలకొల్పటం పెద్ద సంచలనమే అయింది. ఆరంభంలో ఈ కంపెనీ సమస్య ఎదుర్కొన్నా, 1912లో తొలి ఉక్కు దిమ్మె కర్మాగారం నుంచి బయటకు వచ్చింది.

ఇంకా జంషెడ్ జీ తన మానస పుత్రికగా భావించి నెలకొల్పిన టాటా ఇనిస్టిట్యూట్ ఆఫ్ సైన్సెస్, బెంగుళూరు. ఈ సంస్ధే నేడు ఇండియన్ ఇనిస్టిట్యూట్ ఆఫ్ సైన్సెస్ (IISc) గా రూపాంతరం చెంది వ్యవస్ధాపకుల కలలను నిజం చేస్తూ, దేశంలో విజ్ఞాన శాస్త్రాభివృద్థికి తోడ్పడుతోంది. జంషెట్ జీ తన ఇద్దరు కొడుకులతో పాటు ఈ సంస్ధకు కూడా తన ఆస్తిలో సమాన వాటా ఇస్తూ వీలునామా రాయడాన్ని బట్టి దీని ప్రాధాన్యాని అర్ధం చేసుకోవచ్చు. భవిష్యత్ భారతంలో ఓ పారిశ్రామిక మహాసామ్రాజ్య నిర్మాణానికి పునాదులు వేసిన జంషెట్ జీ 1904లో యూరోప్ వెళ్ళినప్పుడు అదే ఆయనకు తుది పయనం అవుతుందని ఆనాడు ఎవరూ అనుకోలేదు. జర్మనీలో ఉండగా ఆయన తీవ్ర అస్వస్ధతకు లోనయ్యారు. తనకు చివరి రోజులు సమీపించాయని గ్రహించిన జంషెట్ జీ... పక్కనే ఉన్న తన సోదరుడి కుమారుడు రతన్ జీ దాదాభాయ్ తో, సోదరులంతా కలసి టాటా పారిశ్రామిక సామ్రాజ్యాన్ని ప్రగతిపధంలోకి తీసుకువెళ్లాలని కోరారు. టాటాల పేరు మీద కొనసాగటం అంత తేలికైన విషయం కాదని చెబుతూ... "మీరు ఆ పేరుకు మరింత హుందాతనాన్ని జోడించకయినా ఫర్వాలేదు కాని, కనీసం దాన్ని కాపాడండి. పతనం కానివ్వద్దు. నేను వదలి వెళ్తున్న పనిని కొనసాగించండి. ఇప్పటికే చేసిన పనిని మాత్రం చెడగొట్టకండి" అని ఉద్బోధించారు. క్రమేణా ఆరోగ్యం క్షీణించడంతో మే 19న ఆయన రాత్రి నిద్రలోనే అంతిమశ్వాస విడిచారు.

మంచి మాట - 8

2007-09-17T14:08:00.000+05:30

ఓర్పు అనేది ఎంత చేదుగా ఉంటుందో, దాని వల్ల లభించే ప్రతిఫలం అంత తీయగా ఉంటుంది.

- స్వామీ వివేకానంద

ఐన్‌స్టీన్ మతిమరుపు

2007-09-13T14:34:00.001+05:30

గొప్ప శాస్త్రవేత్తల పరిశోధనలే కాదు.. మతిమరుపు కూఢా అందరికీ ఆసక్తిని కలిగిస్తుంది. ప్రస్తుతం ఐన్‌స్టీన్ మతిమరుపును చూద్దాం. సిద్ధాంతాల గొడవలో రోజుల తరబఢి శ్రమించే ఈ మహాశాస్త్రవేత్త సేదదీరేందుకు కొన్ని పనులు చేసేవారు. వీటిలో వయోలిన్ వాయించటం, పిల్లలతో కలసి ఆడుకోవటం ముఖ్యమైనవి. ప్రిన్స్‌టన్ విశ్వవిద్యాలయంలో అధ్యాపకునిగా ఉన్న రోజులో ఒకసారి ఇలాగే ఐన్‌స్టీన్ స్ధానికంగా ఉన్న చిన్నపిల్లల పాఠశాలకు వెళ్లారు. వయోలిన్ వాయించి వారిని సంతోషపెట్టి, వారికొచ్చిన బుల్లిబుల్లి సందేహాలను తీర్చి రోజంతా సరదాగా గడిపారు. ఇక వెళదామని అనుకుంటున్న సమయంలో కొంతమంది పిల్లలు.. "అంకుల్! మీ ఇంటి అడ్రస్ చెప్పరా? మేం కావాలనుకున్నప్పుడు వస్తాం!" అని అడిగారు. అప్పటిదాకా ఎన్నో సందేహాలు తీర్చిన ఐన్‌స్టీన్ ఈ ప్రశ్నకు మాత్రం వెంటనే సమాధానం చెప్పలేకపోయారు. ఎందుకంటే ఎంత తన్నుకున్నా ఇంటి అడ్రస్ ఆయనకు గుర్తుకు రాలేదు. చాలాసేపు తంటాలు పడిన తర్వాతగానీ అడ్రస్ చెప్పలేకపోయారు.

కష్టాల కొలిమి నుంచి వచ్చిన బంగారము ఈ నేచర్ మ్యాగజైన్

2007-09-04T04:10:00.000+05:30

ప్రముఖ బ్రిటీష్ భౌతిక శాస్త్రవేత్త నార్మన్ లాకిర్ (1836-1920) జర్నలిస్టుగా తన జీవితాన్ని ప్రారంభించారు. అనేక సంవత్సరాలుగా ఆ వృత్తిలో కొనసాగుతూనే.. ఆయన సైన్స్ వైపు తన ప్రస్ధానాన్ని ప్రారంభించారు. ఆర్ధిక సమస్యల కారణంగా.. చిన్నతనం లోనే సైనిక కార్యాలయంలో గుమస్తాగా పనికి కుదిరిన నార్మన్.. క్రమంగా అక్కడి మ్యాగజైన్ లను ఎడిట్ చేసే స్ధాయికి చేరుకున్నారు. అనంతరం, "ద రీడర్" అన్న పత్రికలో చేరి.. అక్కడ సైన్స్ డెస్క్ బాధ్యతలను నిర్వహించారు. తర్వాత.. 1869 లో తానే స్వయంగా "నేచర్" అనే పేరుతో ఒక మ్యాగజైన్ ను స్ధాపించారు. ప్రపంచప్రఖ్యాత సైన్స్ జర్నల్ లలో ఒకటిగా నిలిచింది ఈ పత్రిక. అప్పట్లో నార్మన్ రూపొందించిన డిజైన్ తోనే ఎప్పటికీ నేచర్ వెలువడుతోంది.

మంచి మాట - 7

2007-08-31T17:56:00.000+05:30

అజ్ఞానులు గతాన్ని గురించి, బుద్ధిమంతులు వర్తమానాన్ని గురించి, మూర్ఖులు భవిష్యత్తును గురించి మాట్లాడతారు.

- స్వామీ వివేకానంద

మీకు తెలుసా: మీ సీటిలో పేలుళ్లు .. మీరు ఏమి చేయాలి

2007-08-28T04:46:00.002+05:30

హైదరాబాద్ లో జరిగిన పేలుళ్లు అత్యంత బాధాకర సంఘటన. ఇది మనందరికి సవాల్ గా నిలిచింది. ఇలాంటి సంఘటనలు పునరావూతం కాకుండా చూడాల్సిన బాధ్యత ప్రభుత్వంపైనా, సమాజంపైనా ప్రధానంగా యువతపై ఉంది. వాటిని మన బ్లాగ్గులు చాలా బాగా విశ్లేషించారు. కాని మనం ఏమి చేయాలి.

*గాయపడిన వారికి సాయం చేద్దాం.
*పేలుళ్లు జరిగినప్పుడు మనం ఆప్రమత్తముగా ఉండి, ఒనర్ లేని బ్యాగులు గురించి పోలీసులుకి ఫోను చేద్దాం.
*రాజకీయ బంద్ లకు దూరంగా ఉండి, సంఘిభావం ప్రకటింతము. తీవ్రవాదుల దుశ్చర్యకు అనవసరంగా ప్రాధాన్యం పెరగకుండా చూద్దాం.
*వైద్యశాలకు సహయం చేద్దాం.
*ఐకమత్యానికి అసలు చావన్నదే లేదు, మీకు మేము కూడా ఉన్నాము అని నీ చేయి అసరా ఇవ్వు.

సుమారు కోటిన్నరమంది చూసిన 'యూ ట్యూబ్' వెబ్ సైట్ లోని 'బ్యాటిల్ ఎట్ క్రూగర్' వీడియ్ కధ చూడండి. ఇది ఐకమత్యపు బలాన్ని మరోసారి చాటిన కధ. 'టీమ్ వర్కు' కు సాదించిన విజయం. ఈ కధ గురించి ఈనాడు లో కూడా వచ్చింది, చదవండి.

దున్నపోతుల సమాజం మేలుకుంది. తోటి జీవిపై జరిగిన దాడి వాటిని స్పందింపజేసింది. ప్రతీకారేచ్ఛ రగిలింది. కొమ్ముల్లోకి కొత్తశక్తి ప్రవాహించింది. ఆలోంచి, ఒక్కొక్కటే కదిలాయి. పక్కా ప్రణాళికతో నడుస్తున్నట్టుగా.. సమర్ధుడైన నాయకుడు దారిచూపుతున్నట్టుగా.. సూన్-జు యుద్ధకళ( ఆర్ట్ ఆఫ్ వార్) కు తామే స్ఫూర్తి అయినట్టుగా.. పదులకొద్దీ దున్నలు. సింహుల తుక్కు రేగ్గొట్టాయి.. చూడండి.

చివరిగా: దున్నపోతుల సమాజం మేలుకుంది, మన సమాజం ఎప్పుడూ మేలుకుంటుంది. ఆది త్వరలో మనం చూడాలి అని అశిస్తూ .. మీ మరమరాలు.

సైన్స్ మరమరాలు: సైన్స్ అండ్ కల్చర్

2007-08-28T03:02:00.000+05:30

మన దేశం గర్వించదగ్గ భౌతికశాస్త్రవేత్త మేఘనాధ్ సాహాకు శ్లోకాలంటే చాలా ఇష్టం. వాటిని శ్రావ్యంగా ఆలపించేవారు. సాహాకు పఠనాసక్తి కూడా ఎక్కువ. 'సైన్స్ అండ్ కల్చర్' అన్న పేరుతో ఒక సైన్స్ పత్రికను కూడా ఆయన నడిపారు. ఆ పత్రిక ద్వారా.. ప్రజల్లో శాస్త్రీయభావాల వ్యాప్తికోసం ప్రయత్నించేవారు.

సైన్స్ మరమరాలు: ఒక్కసారిగా చరిత్రలోకి!

2007-08-19T04:30:00.000+05:30

ఒక్కటంటే ఒక్క పరిశోధనతో శాస్త్ర ప్రపంచంలో చిరస్ధాయిగా నిలిచిపోవడం అన్నది చాలా అరుదు. వెర్నెర్ హైసన్ బర్గ్, సత్యేంద్రనాధ్ బోసులు ఇలాంటి అరుదైన వ్యక్తుల జాబితాలోకి చేరతారు. 27 ఏళ్ల వయసులో హైసన్ బర్గ్ (1901-1976) "On the Perceptual Content of Quantum Theoretical Kinematics and Mechanics" పేరుతో తొలి పరిశోధన పత్రం ప్రచురించారు. 1927 లో ప్రచురించిన ఈ పత్రంలోని అంశమే.. హైసన్ బర్గ్ అనిశ్చితి సూత్రంగా స్ధిరపడిపోయింది. 1924 లో భారతీయ శాస్త్రవేత్త సత్యేంద్రనాధ్ బోసు (1894-1974) తాను ప్రతిపాదించిన "Planck's law and the Light Quantum Hypothesis" సిద్ధాంతాన్ని ప్రఖ్యాత శాస్త్రవేత్త ఐన్ స్టైన్ కు పంపారు. ఆ సమయంలో తాను చరిత్రలో నిలిచిపోయే పని ఒకటి చేశానని బోసుకు సైతం తెలియదు. బోసు పంపిన ప్రతిపాదనే... భౌతికశాస్త్రంలో అతికీలకమైన Boson అన్న దృగ్విషయానికి కారణమైంది..

సైన్స్ మరమరాలు: రామన్ కు స్వాతంత్ర్య దినోత్సవ శుభాకాంక్షలు

2007-08-14T19:08:00.001+05:30

1930 లో భౌతికశాస్త్రంలో సి.వి.రామన్ నోబెల్ ప్రైజ్ అందుకున్నారు. ఆ ఏడాది ప్రైజ్ కచ్చితంగా తనకే వస్తుందన్న నమ్మకం ఉన్న రామన్.. ఫలితాలు వెలువడకముందే.. స్వీడన్ లో జరిగే నోబెల్ బహుమతుల ప్రదానోత్సవానికి తనకూ, తన భార్యకు స్టీమర్ లో సీట్లు బుక్ చేసేశారు. ఇక, బహుమతినందుకుంటున్న సమయంలో.. రామన్ కళ్లు చెమర్చాయి. ఆనందంతో కాదు.. బాధతో. ఆ సమయంలో కూడా.. తనపక్కన బ్రిటన్ జెండా చూసి.. తనదేశానికి ఒక జెండా లేకపోయిందే అన్న బాధతో ఆయన హృదయం క్షోభించింది. రామన్, మీకు 60 వ స్వాతంత్ర్య దినోత్సవ శుభాకాంక్షలు.

మంచి మాట - 6

2007-08-13T16:39:00.000+05:30

శాంతి నీ ఆత్మలోనే ఉంది. దాని కోసం బయట వెతకొద్దు.

- గౌతమ్ బుద్ధుడు

సైన్స్ మరమరాలు: లెక్కలే సర్వస్వం

2007-08-12T14:31:00.000+05:30

ఒక రంగంలో విపరీతమైన ఇష్టం ఉన్నవారికి ఇక వేరే వాటి గురించి ఏమాత్రం పట్టదు. దానిద్వారా ఎన్ని నష్టాలు సంభవిస్తున్నా.. తమ ధోరణిని మార్చుకోరు. ఇటువంటి వారు చాలా అరుదు. వారిలో.. ప్రఖ్యాత భారతీయ గణితశాస్త్రవేత్త శ్రీనివాస రామానుజన్ (1887-1920) ఒకరు. లెక్కల్లో తన తరగతికన్నా ఎంతో పెద్దవారికి సైతం పాఠాలు చెప్పగల రామానుజన్.. ఇతర సబ్జెక్టుల్లో మాత్రం పాస్ మార్కులు కూడా తెచ్చుకునేవారు కాదు. ఫలితంగా.. ఆయన కనీసం డిగ్రీ కూడా సాధించలేకపోయారు. అయితే, ఆయన ప్రతిభను కేంబ్రిడ్జ్ విశ్వవిద్యాలయం గుర్తించింది. గణితశాస్త్రానికి రామానుజన్ చేసిన సేవలను గుర్తిస్తూ..బీఏ డిగ్రీని ఇచ్చి గౌరవించింది.

మంచి మాట - 5

2007-08-11T02:05:00.000+05:30

క్షమాగుణం బలహీనత కాదు. క్షమించడానికి శిఖరమంత మనోబలం కావాలి.

- మహాత్మాగాంధీ

సైన్స్ మరమరాలు: అనాథ నక్షత్రాలు

2007-08-10T16:15:00.000+05:30

ప్రఖ్యాత భారతీయ ఖగోళ శాస్త్రవేత్త, నోబెల్ బహుమతి గ్రహీత చంద్రశేఖర సుబ్రహ్మణ్యం (1910-1995) మరణించినప్పుడు.. "విశ్వంలోని నక్షత్రాలన్నీ అనాథలయ్యాయి" అని ప్రపంచ పత్రికలు రాశాయి. దీని వెనక ఒక నేపథ్యం ఉంది. చంద్రశేఖర్ ను ఒక సందర్భంలో ఓ విలేకరి ఇంటర్వ్యూ చేశారు. ఆయన సిధ్ధాంతాలు, పరిశోధనల గురించి అడిగిన తర్వాత వ్యక్తిగత విషయాల పై దృష్టి సారించారు. మీకు ఎంత మంది పిల్లలు అని అడిగారు. దానికి సరదాగా జవాబిస్తూ.. అనంత విశ్వంలో ఉన్న నక్షత్రాలన్నీ నా సంతానమే! అని చంద్రశేఖర్ చెప్పారు. వాస్తవమేమిటంటే ఆయనకు సంతానం లేదు. ఈ ఇంటర్వ్యూ అనేక మంది దృష్టిని ఆకర్షించింది. ముఖ్యంగా చంద్రశేఖర్ చెప్పిన సరదా సమాధానం చాలామంది శాస్త్రవేత్తలకు ఆసక్తిదాయకమైంది. తర్వాత ఆయన మరణించినప్పుడు.. నక్షత్రాలు అనాధలయ్యాయంటూ చంద్రశేఖర్ కు పత్రికలు నివాళులు అర్పించాయి..

మంచి మాట - 4

2007-08-09T23:24:00.000+05:30

మనం మన కోసం చేసేది మనతోనే ఆంతరించి పోతుంది. ఇతరుల కోసం చేసేది శాశ్వతంగా ఉంటుంది.

- మహాత్మాగాంధీ

మంచి మాట - 3

2007-08-09T22:23:00.000+05:30

స్నేహమంటే రెండు శరీరాల్లో నివసిస్తున్న ఒకే ఆత్మ

- అరిస్టాటిల్

మంచి మాట - 2

2007-08-09T21:43:00.000+05:30

నిన్ను నువ్వు నీ శత్రువుకంటే ఎక్కువ నిశితంగా పరిశీలించుకో. నీలో నీకు కన్పిస్తున్న వాడికంటే గొప్ప మిత్రుడు ప్రపంచంలో ఎక్కడా ఉండడు.

- జెరిమీటేలర్

మంచి మాట - 1

2007-08-08T02:51:00.000+05:30

మంచి తల్లి వందమంది ఉపాధ్యాయులతో సమానం

- జార్జ్ హెర్బర్ట్